समाचार विदेश

भारतको आर्थिक र कूटनीतिक उपलब्धि: डिजिटल रेकर्डदेखि रक्षा–व्यापारसम्मको मजबुत उकालो

भारतको आर्थिक र कूटनीतिक उपलब्धि: डिजिटल रेकर्डदेखि रक्षा–व्यापारसम्मको मजबुत उकालो


विश्वव्यापी आर्थिक अनिश्चितता र भू–राजनीतिक तानातानीबीच भारतले आफ्नो अर्थतन्त्र र कूटनीतिक सक्रियतालाई मजबुत रूपमा अघि बढाउँदै छ। डिजिटल भुक्तानी प्रणालीको ऐतिहासिक रेकर्ड, निर्यात प्रवर्द्धनका नयाँ कार्यक्रम, र प्रमुख मुलुकहरूसँगको रक्षा तथा व्यापारिक सहकार्यले भारतलाई द्रुत गतिमा उकालो चढाइरहेको छ।

डिजिटल अर्थतन्त्रको क्षेत्रमा, भारतको युनिफाइड पेमेंट्स इन्टरफेस (UPI) ले हालैको दिनमा विश्व रेकर्ड कायम गरेको छ। राष्ट्रिय भुक्तानी निगमका तथ्याङ्कअनुसार, एकै दिनमा सम्पन्न भएको ट्रान्जेक्सन संख्याले भारतलाई फिनटेक नवप्रवर्तनमा विश्वको अग्रपङ्तिमा पु¥याएको छ। यस उपलब्धिले देशभित्र मात्र नभई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पनि भारतीय प्रविधि समाधानको विश्वसनीयता बढाएको छ।

व्यापारको मोर्चामा, अमेरिकी ट्यारिफ नीतिका सम्भावित असरलाई न्यून पार्ने लक्ष्यसहित भारतले २०,००० करोड रुपैयाँ बराबरको “वैश्विक निर्यात प्रवर्द्धन अभियान” सुरु गरेको छ। वाणिज्य मन्त्रालयका अनुसार, यस अभियानले ASEAN, युरोप, अफ्रिका र मध्यपूर्वका बजारमा भारतीय वस्तु र सेवाको उपस्थितिलाई व्यापक बनाउनेछ। यससँगै, भारतले नयाँ व्यापार सम्झौताका लागि धेरै मुलुकसँग उच्चस्तरीय वार्ता अघि बढाएको छ।

रक्षा–कूटनीतिमा पनि भारतको सक्रियता उल्लेखनीय छ। रुससँगको “विशेषाधिकारयुक्त रणनीतिक साझेदारी” अन्तर्गत दुबै देशले रक्षा सहकार्यलाई अझ गहिर्याउने घोषणा गरेका छन्। यसअघि, भारतले न्यूजिल्यान्डसँग रक्षा सम्बन्ध मजबुत पार्ने र इन्डोनेशियासँग समुद्री सुरक्षा तथा आपूर्ति शृङ्खला स्थिरता सम्बन्धी परियोजनामा सहकार्य गर्ने सहमति गरेको छ। यी समझदारीहरूले भारतलाई इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रमा भरपर्दो सुरक्षा साझेदारको रूपमा स्थापित गरिरहेका छन्।

आर्थिक वृद्धि सूचकहरू पनि सकारात्मक देखिएका छन्। मर्गन स्टान्लीको ताजा प्रतिवेदनमा भारतमा औद्योगिक उत्पादन, ऋण प्रवाह र उपभोग माग सबै क्षेत्रमा स्थिर वृद्धि भएको उल्लेख छ। उपभोक्ता मागमा आएको उकालोले आन्तरिक बजारलाई बलियो बनाइरहेको छ, जसले विदेशी लगानीकर्तालाई पनि आकर्षित गरेको छ।

विश्लेषकहरूको मूल्याङ्कनमा, भारतको वर्तमान गति केवल अल्पकालीन उपलब्धिमा सीमित छैन, बरु दीर्घकालीन संरचनात्मक सुधार र स्थायित्वमा आधारित छ। डिजिटल भुक्तानीको विस्तार, निर्यात बजारको विविधीकरण, र सुरक्षा–कूटनीतिक सक्रियताले भारतलाई विश्व अर्थतन्त्र र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धको एक महत्वपूर्ण केन्द्रको रूपमा उभ्याइरहेको छ।