अलास्कामा ट्रम्प–पुटिन गोप्य डील? युक्रेन बाहिर, शक्ति साटासाटको तयारी!

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन शुक्रबार अगस्त १५, २०२५ मा अलास्काको एंकोरेजस्थित जोइन्ट बेस एल्मेन्डोर्फ–रिचार्डसनमा भेट्ने कार्यक्रम तय भएको छ । ह्वाइट हाउस र क्रेमलिन दुवैतर्फबाट समय र स्थलबारे संकेत भइरहेका बेला अमेरिकी तथा अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले यो बैठकलाई युक्रेन युद्ध रोक्ने सम्भावित ढोका भनेर वर्णन गरेका छन् । ट्रम्पले पुटिनले युद्धविराममा सहमति नगरे “गम्भीर परिणाम” भोग्नुपर्ने चेतावनी दिएका छन् ।
यो शिखर वार्ता अमेरिकी सैन्य आधारभित्र हुने प्रारम्भिक योजना बाहिरिएपछि स्थानीय तहदेखि संघीय निकायसमक्ष समन्वय तीव्र भएको जनाइएको छ । एंकोरेजकी मेयर सुज याने ला’फ्रान्सले बैठकबारे औपचारिक जानकारीभन्दा अघि सामाजिक सञ्जालमार्फत थाहा पाएको बताउँदै सुरक्षा तथा स्वागत व्यवस्थापनका काम अघि बढाएको बताइन् । क्रेमलिनका अधिकारी युरी उशाकोभले एक्लै वार्तापछि संयुक्त पत्रकार सम्मेलनको तयारी भएको जानकारी दिएका छन् ।
युद्धरत पक्ष युक्रेन भने अलास्का बैठकमा प्रत्यक्ष सहभागी हुने छैन । त्यसअघि भएको भर्चुअल परामर्शमा युक्रेनी राष्ट्रपति भ्लोदिमिर जेलेन्स्की र युरोपेली नेताहरूले ट्रम्पसमक्ष पाँच आधार/सिद्धान्त राखेका थिए—“युक्रेनबारे युक्रेनबिनै निर्णय नहुने,” त्रिपक्षीय (अमेरिका–रुस–युक्रेन) संयन्त्रको तयारी, “पहिले युद्धविराम” को प्राथमिकता, युक्रेनका लागि भरपर्दा सुरक्षा ग्यारेन्टी, र सम्झौता नआए रुसमाथि थप प्रतिबन्ध । जेलेन्स्कीका अनुसार ट्रम्पले सुरक्षा ग्यारेन्टीमा थप खुलेर समर्थन जनाए पनि विस्तृत सूत्रबारे छलफल जारी छ । सार्वजनिक प्रतिवेदनले “पाँच सिद्धान्तमा सहमति” भएको दाबी गरे पनि ठोस कागजी सहमति सार्वजनिक भएको छैन ।
बैठकको अजन्डा युक्रेन केन्द्रित भए पनि शीतयुद्धपछिको सुरक्षा संरचना, हतियार नियन्त्रण र आर्थिक सहकार्यसम्बन्धी प्रस्तावहरूबारे पनि छलफल हुने संकेत मिलेका छन् । युरोपेली र युक्रेनी पक्षले “भूमि साटासाट” जस्ता विकल्प दीगो शान्तिको आधार नबन्ने चेतावनी दिँदै युक्रेनको भौगोलिक अखण्डतामा सम्झौता नहुने पुन: उल्लेख गरेका छन् । ट्रम्पले पुटिनसँगको वार्तापछि त्रिपक्षीय भेट सम्भावना पनि उचालेका छन् ।
यसबीच, अलास्कामै यस्तो भेट आयोजित हुनु ऐतिहासिक सन्दर्भले पनि प्रतीकात्मक छ । अलास्का १८६७ मा रूसी साम्राज्यबाट अमेरिकाले ७२ लाख डलरमा किनेको भूभाग हो । कंग्रेस/राज्य विभागका अभिलेखले सो खरिदको मिति र रकम पुष्टि गर्छन् ।
रुस–युक्रेन युद्ध फेब्रुअरी २४, २०२२ देखि चलिरहेको छ र हजारौँ सैनिक तथा नागरिकले ज्यान गुमाइसकेका छन् । अलास्का वार्ताबाट तत्काल युद्धविरामतर्फ ठोस प्रगति हुन्छ कि हुँदैन, प्रत्यक्ष सरोकार भएको युक्रेनलाई समेट्ने वैधानिक प्रक्रिया कसरी अगाडि बढ्छ, र अमेरिकी–रुसी सुरक्षा–आर्थिक समीकरण कता फर्कन्छ भन्ने प्रश्नको जवाफ शुक्रबारको बैठकपछि मात्रै स्पष्ट हुँदै जानेछ ।