५० अर्ब डलरको डिलः कोरियन एयरको इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो बोइङ ‘जुवारी’ सम्झौता!

दक्षिण कोरियाको ध्वजावाहक कोरियन एयरले अमेरिकी निर्माताहरूसँग करिब ५० अर्ब डलरको व्यापक सम्झौता गर्दै १०३ ‘नेक्स्ट-जेनेरेसन’ बोइङ विमान, १९ स्पेयर इन्जिन तथा २० वर्षका लागि इन्जिन मर्मत–सम्भार सेवा किन्न औपचारिक प्रतिबद्धता जनाएको छ। सम्झौता वासिङ्टन डी.सी.मा दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति ली जे म्युङ र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पबीच सोमबार भएको भेटपछि सार्वजनिक गरिएको हो।
कुल प्याकेजमध्ये १ सय ३ विमानका लागि ३६ अर्ब २० करोड डलर विनियोजन भएको छ। अर्डरको संरचना-२० वटा ७७७-९, २५ वटा ७८७-१०, ५० वटा ७३७-१० र ८ वटा ७७७-८एफ (मालवाहक)-रूपमै घोषणा गरिएको छ। यी विमान सन् २०३० को अन्त्यसम्म चरणबद्ध रूपमा डेलिभरी हुने बताइएको छ।
इन्जिन तर्फ १९ स्पेयर (जीइ एरोस्पेसबाट ११ र सीएफएम इन्टरनेसनलबाट ८) का लागि ६९ करोड डलर छुट्टाइएको छ। जीइ एरोस्पेससँगको २० वर्षे मर्मत–सम्भार सेवा सम्झौतामा थप १३ अर्ब डलर समेटिएको छ। उक्त तीनवटै सम्झौताले अमेरिकी उड्डयन उद्योगसँगको साझेदारी अझ गहिरिने तथा एयरलाइन्सको सञ्चालन क्षमता र प्रतिस्पर्धात्मकता बलियो हुने कोरियन एयरको मूल्याङ्कन छ। हस्ताक्षर समारोहमा कोरियन एयरका चेयरम्यान तथा सिइओ वाल्टर चो, बोइङ कमर्शियल एयरप्लेनकी सिइओ स्टेफनी पोप र जीइ एरोस्पेसका कमर्सियल इन्जिन्स तथा सेवाका सिइओ रस्सेल स्टोक्स उपस्थित थिए।
यो कोरियन एयरको इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो खरीद अर्डर हो, र बोइङका लागि कुनै एशियाली क्यारियरबाट आएको सबैभन्दा ठूलो वाइडबडी अर्डरको रुपमा समेत भएको कम्पनीहरूका वक्तव्यमा जनाइएको छ। यसअघि मार्च २०२५ मा ४० वाइडबडीको अर्डर थपिएको पृष्ठभूमिमा यो सम्झौता आएको हो। अमेरिकी वाणिज्य विभागले उक्त सम्झौताले अमेरिकी रोजगारी र निर्यातमा ठूलो प्रभाव पार्ने दाबी गरेको छ।
अर्थतन्त्र र बेडाघाटतर्फ, अर्डर रकमबारे विभिन्न स्रोतले सूक्ष्म फरक संख्या उल्लेख गरेका छन्क-सैले ३६.२/१३ अर्ब डलर भनेका छन् भने केहीले ३६.५/१३.७ अर्ब डलर बताएको देखिन्छ। सूची–मूल्य, विनिमय दर र सेवा दायराको मूल्याङ्कन तरिकामा भर पर्ने यस्ता भिन्नता समाचार कक्षहरूले औंल्याएका छन्; यस समाचारमा पछिल्लो तथा व्यापक रूपमा उद्धृत तथ्याङ्कलाई प्राथमिकता दिइएको छ।
रणनीतिक निहितार्थमा, कोरियन एयर–असिआना एकीकरणपछिको नेटवर्क विस्तार, पुराना जहाज प्रतिस्थापन र विशेष गरी अमेरिकी बजार तथा दीर्घ–मार्ग सञ्चालनलाई लक्ष्यित गरेर फ्लीट–आधुनिकीकरण अघि बढाएको कम्पनी व्यवस्थापनको संकेत छ। उद्योग विश्लेषकहरूका दृष्टिमा, बोइङका दीर्घकालीन अर्डर–बुक र सप्लाई चेन पुनर्संतुलनमा पनि यसले सन्देश दिनेछ।
सम्झौताका अधिकांश घटक नियामकीय तथा ठेक्का–अन्तिम प्रक्रियासँग गाँसिएका रहने भएकाले आगामी महिनाहरूमा डेलिभरी तालिका र फ्लीट–तोकाइ थप स्पष्ट हुँदै जानेछ, र यसले उड्डयन बजारमा एशिया–अमेरिका मार्गको प्रतिस्पर्धा कता मोडिन्छ भन्ने संकेत पनि दिनेछ।