एकैदिन ८ फाँसी,साउदी अरब फेरि आलोचनाको घेरामा!

साउदी अरबले लागुऔषधसम्बन्धी अभियोगमा मृत्युदण्ड दिने दर तीव्र रूपमा बढाइरहेका बेला एकैदिन आठ जनालाई मृत्युदण्ड दिएको पुष्टि गरिएको छ। साउदी सरकारी समाचार संस्था (SPA) का अनुसार शनिबार नजरान क्षेत्रमा चार जना सोमालियाली र तीन जना इथियोपियाली नागरिकलाई "चरेश तस्करी" गरेको अभियोगमा मृत्युदण्ड दिइएको हो। तीमध्ये एक जना साउदी नागरिकलाई आफ्नै आमाको हत्या गरेको आरोपमा मृत्युदण्ड दिइएको जनाइएको छ।
फ्रान्सेली समाचार संस्था एएफपीका अनुसार सन् २०२५ को सुरुदेखि हालसम्म साउदीले २३० जनालाई मृत्युदण्ड दिइसकेको छ। तीमध्ये १५४ जनालाई लागुऔषधसम्बन्धी अभियोगमा सजाय दिइएको हो, जुन आँकडाले हालैका वर्षहरूमा देखिएको अभूतपूर्व वृद्धिलाई प्रतिबिम्बित गर्छ। यो प्रवृत्तिले २०२४ को ११७ मृत्युदण्ड र २०२३ को केवल २ मृत्युदण्डको तुलनामा नाटकीय वृद्धि देखाएको छ।
साउदीले सन् २०२२ को अन्त्यमा लागुऔषधसम्बन्धी मृत्युदण्डमा अस्थायी स्थगन गरे पनि सन् २०२३ देखि "लागुऔषधविरुद्धको युद्ध" अभियान तीव्र बनाएको विश्लेषकहरू बताउँछन्। यो अभियानअन्तर्गत पहिलो पटक पक्राउ परेकाहरूलाई पनि दोषी ठहर भएपछि मृत्युदण्ड दिइन थालेको हो।
मानवअधिकारकर्मीहरूका अनुसार मृत्युदण्डको यस्तो निरन्तर प्रयोगले साउदी क्राउन प्रिन्स मोहम्मद बिन सलमानको ‘भिजन २०३०’ मा घोषित उदार र सहिष्णु समाजको छविमा आँच पुर्याएको छ। तर, साउदी अधिकारीहरू भने सार्वजनिक सुव्यवस्था र अपराध नियन्त्रणका लागि मृत्युदण्ड आवश्यक रहेको र अपिल प्रक्रिया समाप्त भएपछि मात्र कार्यान्वयन गरिने तर्क प्रस्तुत गर्छन्।
यसप्रकार, साउदीमा पुनः सुरु भएको मृत्युदण्डको अभ्यासले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा मानवअधिकारको सवालमा चासो बढाएको छ। ‘भिजन २०३०’ को सुधार एजेन्डा र कठोर न्यायिक कार्यान्वयनबीचको द्वन्द्व अझ स्पष्ट हुँदै गएको देखिन्छ।