ट्रेकिङ एजेन्सिज् एसोसिएसन अफ नेपाल (TAAN) का अध्यक्ष कृष्णप्रसाद आचार्यले पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सञ्चालनमा आए पनि अपेक्षित अन्तर्राष्ट्रिय उडान, प्रभावकारी प्रचार सामग्री र बजार रणनीति नहुँदा पोखराको पर्यटन उद्योग गहिरो संकटतर्फ गएको बताएका छन्।

आचार्यका अनुसार ‘भ्रमण वर्ष २०२०’ घोषणापछि विमानस्थल उद्घाटन हुँदा पोखरामा सिधै उडान आउँछ भन्ने अपेक्षामा होटल, यातायात र ट्रेकिङसम्बन्धी पूर्वाधारमा ठूलो लगानी भयो। तर त्यसपछि कोभिडका कारण व्यवसाय लामो समय ठप्प रह्यो र त्यसयता पनि पर्यटक आगमन अपेक्षाअनुसार नबढ्दा अकुपेन्सी घटेको र लगानीकर्ता समस्यामा परेको उनको भनाइ छ।

उनले पोखरामा करिब ४० हजार बेड क्षमताबारे चर्चा भइरहे पनि होटल अकुपेन्सी समग्रमा न्यून रहेको उल्लेख गरे। उनका अनुसार नेपाली नयाँ वर्षमा ९०–९५ प्रतिशतसम्म पुग्ने अकुपेन्सी बाहेक बाँकी महिनामा औसत अकुपेन्सी २०–४० प्रतिशत हाराहारीमै सीमित भएको अवस्था देखिन्छ। आन्तरिक पर्यटक आगमन कमजोर भए “बिक्राल अवस्था” देखिन सक्ने उनको चेतावनी छ।

आचार्यले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पोखरालाई आक्रामक रूपमा लैजान आवश्यक प्रचार सामग्री (ब्रोसर/भिडियो/मार्केटिङ सामग्री) नदेखिएको र ‘नेपाल सुरक्षित गन्तव्य हो’ भन्ने सन्देश विश्व बजारमा व्यवस्थित रूपमा स्थापित हुन नसकेको गुनासो गरे। उनले गुणस्तरीय पर्यटक आकर्षित गर्न सुरक्षा, विश्वसनीयता र सहज पहुँच निर्णायक हुने बताए।

उनले ‘इन्डिभिजुअल ट्रेकिङमा गाइड अनिवार्य’ निर्णय कार्यान्वयन हुन नसकेको, ट्रेकिङ पर्यटक हराउने/दुर्घटनामा उद्धार कठिन हुने जस्ता घटनाले गन्तव्यको छविमा नकारात्मक असर पारेको र यसका लागि ‘टिम्स (TIMS) ट्र्याकिङ इन्फर्मेसन म्यानेजमेन्ट सिस्टम’ लागू गर्न सहमति भए पनि अझै अल्झिएको बताए।

आचार्यका अनुसार पोखरा–काठमाडौँ सडक यात्राबारे १२ घण्टा वा दुई दिनसम्म लाग्ने अनुभवहरू अझै पर्यटक मनोविज्ञानमा बसिरहेको छ। त्यसैले सडक अवस्थाबारे सकारात्मक सन्देश दिनुपर्ने, कनेक्टिभिटी सुधार छिटो गर्नुपर्ने र हवाई भाडादरसमेत यथार्थपरक बनाउनुपर्ने उनको जोड छ। उनले राष्ट्रिय ध्वजावाहकको अन्तर्राष्ट्रिय विस्तार कमजोर हुँदा विकल्प सीमित भएको तर्क गरे।

पोखरा विमानस्थललाई ‘बीआरआई-लिङ्क्ड’ भनेर अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमै प्रचार भएको प्रसंग उठाउँदै उनले राजनीतिक बहस अलग भए पनि नागरिक र व्यवसायको दृष्टिमा “राज्यले बनाएको एयरपोर्ट चल्नुपर्छ” भन्ने प्राथमिकता स्पष्ट रहेको बताए। उनले काठमाडौं मात्रै पर्याप्त विकल्प नभएको भन्दै पोखरा र गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई व्यवहारिक रूपमा सञ्चालनमा ल्याउनुपर्ने धारणा राखे।

उनले पर्यटन क्षेत्रमा ठगी/ओभरचार्ज, “फेक रेस्कु” लगायतका अभ्यासले देशको दीर्घकालीन हितमा घाटा पुर्‍याउने भन्दै यस्ता गतिविधि निरुत्साहित गर्नुपर्ने बताए। साथै पदमार्गहरू विकासको नाममा ध्वस्त हुँदै गएको उल्लेख गर्दै पदमार्ग, संस्कृति र सभ्यतासँग जोडिएका मार्गहरू संरक्षण गर्दै वैकल्पिक विकास मोडेल अपनाउनुपर्ने उनको भनाइ छ। हिमाली क्षेत्रलाई संरक्षित क्षेत्र घोषणा गरेर हाइड्रो लगायतका गतिविधि नियन्त्रण गर्ने स्पष्ट नीति चाहिने दाबी पनि उनले गरे।

अन्ततः आचार्यले पर्यटनलाई उद्योगका रूपमा प्राथमिकतामा राख्ने समग्र पर्यटन नीति, उडान विस्तार, सुरक्षा प्रणाली र अन्तर्राष्ट्रिय प्रचार बिना पूर्वाधार मात्रै बनाएर लक्ष्य हासिल नहुने संकेत गरेका छन्।

पोखरा पर्यटन किङ एजेन्सिज एशोसिएसन अफ नेपाल