बंगलादेश एक भयानक स्वास्थ्य संकटतर्फ तीव्र गतिमा धकेलिँदैछ, तर यो संकटबारे बोल्ने आवाज निकै कम सुनिन्छ। एचआइभीको संक्रमण तीव्र रूपमा बढ्दैछ, तर जनचेतना र स्वास्थ्य सेवाको पहुँच त्यसको तुलनामा अत्यन्त कमजोर छ। यही मौनता र कमजोरीले एचआइभीलाई अदृश्य रूपमा फैलिन दिएर भविष्यका पुस्तालाई गम्भीर जोखिममा पारेको छ।

यो संकटको केन्द्रविन्दु स्वास्थ्य सेवामाथिको अविश्वास र पहुँचको कमी हो। देशको आधाभन्दा बढी जनसंख्या उपचारका लागि योग्य नभएका व्यक्तिहरूसँग—कुनै डिग्री वा तालिम नभएका ‘डाक्टर’सँग—सहायता माग्न बाध्य छन्। यसले गलत उपचार, गलत परामर्श र संक्रमणको तीव्र प्रसारलाई नै नियमित बनाइदिएको छ। जब स्वास्थ्य प्रणाली कमजोर हुन्छ, महामारीलाई कम आँक्नु नै सबैभन्दा खतरनाक लापरवाही बनिन्छ।

जनसंख्या वृद्धि, गरिबी, र सामाजिक कलंकले संक्रमितहरू अझै पनि छायामै बाँच्न बाध्य छन्। एचआइभीबारे बोल्नु नै अपराध ठानिन्छ, उपचार खोज्नु लाज ठानिन्छ। यस्तो संस्कृतिले रोगभन्दा पहिल्यै मानिसलाई मर्ने बनाइदिन्छ। गलत जानकारी र भयले मानिसहरू परीक्षण गर्न हिच्किचाउँछन्, र उपचार ढिलो हुँदै जान्छ। यसरी बंगलादेशले समस्या स्विकार्न ढिलो गर्दा समस्या अझै गहिरिँदै गइरहेको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव भन्छ—महामारीसँग लड्न सकिने कुरा विज्ञानले सिद्ध गरिसकेको छ, तर जीत केवल विज्ञानले हुन्न, समाजको दृष्टिकोणले पनि हुन्छ। बंगलादेशमा अहिले पनि स्वास्थ्य र नैतिकताको नाममा पीडितलाई दोष दिने प्रवृत्ति बलियो छ। यो प्रवृत्ति परिवर्तन भएन भने अस्पतालभन्दा पहिल्यै घरभित्र मृत्युले प्रवेश पाउनेछ।

आजको वास्तविकता सरल छ—यदि बंगलादेशले तुरुन्तै राष्ट्रिय स्तरमा एचआइभी सचेतना, परीक्षण र उपचार पहुँच विस्तार गरेन भने, यो महामारी स्वास्थ्य क्षेत्रको मात्रै संकट भएर नभई आर्थिक, सामाजिक र मानव सभ्यताको संकट बनेर उदाउनेछ। अझै पनि समय छ। तर समयको हरेक ढिलाइ नयाँ संक्रमणको शृंखला बनिरहेको छ।
 

बंगलादेशको मौन महामारी